Güneydoğu Tarihi ve Turistlik Gezilecek Yerler
Güneydoğu Tarihi ve Turistlik Gezilecek Yerler

Yeni gezilecek yerler keşfetmek yada genel kültür konuları hoşunuza gidiyor mu? Güneydoğu gezilecek yerler keşfetmek için doğru yerdesin. Tatil döneminde erken rezervasyon planları yapmadan önce sizler için özenle hazırladığımız Güneydoğu’nun önemli tarihi ve turistlik gezilecek yerler hakkında önemli bilgileri öğrenmeye hazır olun. Güneydoğu bölgesi hakkında derlediğimiz bilgileri öğrenince bu bölgedeki seçtiğimiz mekanlar sizi hayran bırakacaktır.

Türkiye’nin en güzel bölgelerinden biri hiç şüphesiz Güneydoğu Anadolu’dur. Güneydoğu Anadolu coğrafyası Toroslardan başlayarak Suriye sınırına kadar geniş bir alanı kaplamaktadır. Gaziantep ( ANTEP ), Kilis, Adıyaman, Şanlıurfa (URFA), Diyarbakır, Mardin, Batman, Siirt ve Şırnak illerinden oluşan Güneydoğu Anadolu bölgemizin önemli tarihine sahip yerleri, belkide daha önce hiç duymadığınız tarihi bilgileri bu yazımızda öğreneceksiniz.

Gaziantep Gezilecek Yerler

Listemize Gaziantep’de gezilecek tarihi ve turistler yerler ile devam edelim. Yemek yemeyi seven biri iseniz Gaziantep’e gitmeden önce mutlaka diyete başlamanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü Gaziantep’de o kadar çok lezzetli tatlar yer alıyor ki! Yemeden duramayacaksınız. Hali ile verdiğiniz kiloları Antep’de kısa süre alabilirsiniz, Ancak biz sizlere yemeklerden çok tarihi ve turistlik yerleri anlatmak istiyoruz. Hadi öyle ise Gaziantep turumuz başlasın. Güneydoğu gezilecek yerler listemize Zeugma Antik Kenti ve Müzesini keşfetmeye hazır mısınız?

Zeugma Antik Kenti ve Müzesi

Güneydoğu Gezilecek Yerler

Zeugma Antik Kenti ve Müzesi Gaziantep’de tarih ve kültür severler için gezilecek yerler arasında mutlaka görülmesi bir mekanlardır. İçerisinde binlerce yıl önce yapılmış “Çingene Kızı” (GAİA) ve Fırat nehrinin KralıAcheloos” fotoğraflarının mozaik üzerine işlenmiş tarihi eserleri barındıran Zeugma Müzesi, Gazientep’in merkezinde bulmaktadır. Pazartesi hariç haftanın 6 günü açık olan Zeugma Müzesine müze kartınız var ise ücretsiz giriş yapılmaktadır.

Güneydoğu Gezilecek Yerler, Fırat nehrinin Kralı "Acheloos"

Zeugma Antik Kenti ise Antep’in Nizip ilçesinde bulunmaktadır.

Güneydoğu gezilecek yerlere bugünkü adı Belkıs Köyü ile devam ediyoruz. Belkıs köyü Zeugma adını almadan önce M.Ö 300 yılında Büyük İskender’in ordusundaki Selevkos I Nikator adlı general tarafından “Selevkeya Euphrates” kenti olarak kurulmuş. Daha sonra Zeugma adını, Roma imparatorluğu döneminde “Köprü” diğer bir değişle “Geçit” anlamına geldiği için değişmiştir.

Güneydoğu Gezilecek Yerler, Belkıs Köyü, Zeugma

Yüzyıllar önce Roma ve Bizans imparatorlukları tarafından ülkemizin bir çok yerinde tarihi ve kültürel konularını merak edenler yazımıza devam ediyoruz. Güneydoğu’nun önemli tarihi ve turistlik yerleri arasından, Gaziantep’de gezilecek yerleri listemize Dünya’nın 8. Harikası ile devam edeceğiz. Sıkılmadan okumaya devam ediyorsanız ne mutlu bize.

Güneydoğu Gezilecek Yerler, Belkıs Köyü, Zeugma

Şanlıurfa Gezilecek Yerler

Geçmişten günümüze kalan değerli birçok tarihi ve turistik yerleri olan Şanlıurfa’da gezilecek yerler ile başlıyoruz. Güneydoğu Anadolu bölgesinin kültürel tarihinde büyük yeri olan Şanlıurfa, halk arasında Namı Değer URFA olarak da bilinmektedir. Türkiye’nin 9. en büyük nüfusuna sahip olan Urfa ‘ya peygamberler şehri diyebiliriz.

Balıklı Göl

Şanlıurfa Gezilecek Yerler, Balıklı Göl, Halfeti

Balıklı Göl, Şanlıurfa’nın merkezinde bulunmaktadır.

Rivayete göre zamanında Hz. İbrahim, Kral Nemrut’un putlarını kırmıştır, Nemrut ise İbrahim peygamberi cezalandırmak için büyük bir ateşte onu yakmaya karar verir. Ancak ateş çok büyük ve sıcak olduğundan kimse ateşe yaklaşamaz, buna göre Hz. İbrahim’i uzaktan bir sapan ile ateşe atmaya karar verilir. Uzaktan ateşe atılan Hz. İbrahim ateşe düşmeden önce ateş göle, odunlar ise balığa dönüştüğü söylenmektedir. Hatta bölge halkı göldeki balıkları tutanların lanetleneceği inancına sahiptirler.

Güneydoğu Gezilecek Yerler, Balıklı Göl - Şanlıurfa gezilecek yerler

Halfeti

Halfeti Fırat nehrinin altında kalan Karagül diyarı olarak anılmaktadır. Eski Halfeti ilçesinin üzerine 2000 yılında Birecik barajı yapılmış. Şanlıurfa’da gezilecek yerler listesinde en çok ziyaret edilen turistlik yerlerinden birisi olarak listemizde yer alıyor.

Güneydoğu Gezilecek Yerler, Şanlıurfa Gezilecek Yerler - Halfeti
Sanliurfa Gezilecek Yerler – Halfeti

Halfeti ilçesi sular altında kalınca Camiler, Hamamlar ve bölgenin sivil mimarisi su ile buluşmuş. Eski Halfeti’de bazı yapılar her ne kadar sular altında kalmış olsa da, bazı tarihi yapıların suyun üstünde kalması her yıl binlerce turist’i kendine çekiyor.

Ayrıca Anadolu’nun en ünlü kalelerinden biri olan Rum kalesi baraj yapımı esnasında korunarak barajın dışında bırakılmış yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeri haline gelmiştir.

Adıyaman Gezilecek Yerler

Güneydoğu Anadolu’da bulunan Adıyaman, Kahta ilçesinde Dünyanın 8. harikası Nemrut Dağı Milli Parkı ‘na ev sahipliği yapan ilimizdir. Adıyaman’da gezilecek yerler arasında önemli Tarihi ve Turistlik yerler, Nemrut dağı milli parkı eski çağlarda Kommagene Krallığı olarak bilinmekte idi. O dönemde kurulan ve günümüze kadar gelen tarihi ve kültürel yapısı korunan Antik Kenti ise içinde bulunduruyor.

Nemrut Dağı Milli Parkı

Adıyaman Gezilecek Yerler, Nemrut Dağı Milli Parkı

Nemrut Dağı Antik kenti Unessco Dünya mirası listesinde korunan ve Dünya’nın 8. Harikası olarak kabul edilmiştir. Nemrut dağının tepesinde bulunan 50 metre yüksekliğinde ve 150 metre çapındaki mezarda Kommagene kralı Antiochos’un külleri yada kemiklerinin olduğu düşünülmektedir.

Nemrut Dağı milli parkı, Adıyaman Gezilecek Yerler

İçlerinde 7 metreyi bulan bir çok heykelin olduğu Nemrut Dağı milli parkı’na gitmeyi plan yapıyor iseniz, yanınıza kalın kıyafetler bulundurması nı tavsiye ederiz. Nemrut dağı yakınlarında bulunan Kahta çayına bağlı, Cendere çayı üzerine yapılmış tek kemerli Cender köpüsü ‘nü görmelisiniz.

Batman Gezilecek Yerler

Güneydoğu Anadolu bölgesinde Gezilecek Tarihi ve Turistlik yerler listemize Batman ile devam ediyoruz. Batmanda gezilecek bir çok yer olsa da biz sizlere bu bölgede Fırat nehri kıyısına inşa edilen Hasankeyf Kalesi hakkında bazı bilgiler aktarmak istiyoruz. Hasan Keyf Kalesi Fırat nehir’inden 200 metre yüksekliktedir. Roma dönemine ait olan kale, Sasanilerden korunmak için yapılmıştır. Roma medeniyetinden sonra birçok medeniyet bu kaleyi aktif olarak kullandığı bilinmektedir.

Hasankeyf Kalesi

Batman Gezilecek Yerler, Hasankeyf Kalesi

Hasankeyf kalesi M.S 363 yılında bizans imparatorluğu tarafından tek parça taştan yapılmış çok korunaklı ve ele geçirilmesi zor bir yapıya sahip olduğu söylenmektedir. Fırat nehri kıyısında kurulan kasan keyf kalesi tarih boyunca Abbasiler, Mervaniler, Hamdaniler ve 638 yılında Halit Bin Velit’in ordusu tarafından İyaz Bin Ganem yönetiminde fethedilmiş.

Daha sonra Artuk Oğulları, Selçukluların Anadolu’ya girmesi ile 1071 yılında bölgede hakimiyet kurmuş. 130 yıl boyunca Artuk Oğulları beyliğinin başkentliğini yapmıştır.

1260 yılında Moğollar Hasankeyf’i istila ettiğinde bölge halkı Hülagu’nun zulmünden kaçarak çevredeki yamaçlarda bulunan mağaralarda saklanarak hayatta kalmış.

Hasankeyf kalesinin 2 kapısı bulunmaktadır. Doğu’ya bakan kapıya İmam Abdullah, Batıdaki kapıya Sır kapısı deniliyor. Kaleye giriş ve çıkışlar bu kapılardan yapılır. Kalenin duvarlarında tarihten kalma kitabeler yapılmış. Kalenin su ihtiyacı için Dicle Nehrine uzanan 3 yol bulunuyor, biri açık diğer ikisi gizli merdivenli yollar iki yüz basamaklı ve günümüzde halen kullanılmaktadır.

Malabadi Köprüsü

Batman Gezilecek Yerler, Malabadi Köprüsü

Malabadi köprüsü, 1147 yılında Artuklular tarafından yapılmış köprü şimdilerde ulaşım amaçlı kullanılmamaktadır. Mardin ve Diyarbakır arasında uzun yıllardır paylaşılamayan Malabadi köprüsü Diyarbakır tarihi eserler envanteri kayıtlarına yer alıyor.

On ikinci yüzyıldan kalma bu köprü için Alvader Gabrial şöyle der; Esas Kemer 38,60 metre anahtar yüksekliği 19 metredir. Eni yedi toplam uzunluğu ise 150 metre, Bir Artuklu yapısı olan köprünün altına Ayasofya’nın kubbesi rahatlıkla girebilir. Balkanlarda, Türkiye’de, Ortadoğu’da, bu açıklıkta bu yaşta bir başka köprüye rastlama olanağı yoktur. Modern ve statik hesaplarının yapılmadığı 12. Yüzyıl çağında böyle bir eserin yapılabilmesi olması Hayranlık uyandırıcıdır.

Batman gezilecek yerler listemize giren Malabadi köprüsünün hikayesi ayrı bir konuda, kaleme almaya değer gördüğümüzden ileri günlerde yayınlayarak sayfamızdan takip edebilirsiniz.

Diyarbakır Gezilecek Yerler

Diyarbakır Gezilecek Yerler, On Gözlü Köprü, Diyarbakır Surları

Diyarbakır; Uzak zamanların yakın tanığı, Türkiye’de Güneydoğu Anadolu bölgesinin bir ili, Güneydoğu’nun başkenti Diyarbakır. Diyarbakır’da bulgular tarihin bu bölgede başladığını gösteriyor. Diyarbakır Çayönü Neotiliğin en eski yerleşimlerinden biri olarak kanıtlanmış.

Araştırmacılar 20.000 yıl öncesine kadar da insanların Hilar Kayalıklarında yaşadığını söyler. O dönemin insanları, avcılık ve toplayıcılık yapmış, tarıma ilk burada başlanmış. Buğday, arpa, mercimek ekmişler. Sonrasında bu bölgede koyun, keçi, köpek gibi hayvanları evcilleştirmiş ve beslemişler. Ayrıca yapılan araştırmalara göre Diyarbakır Çayönü, Yukarı mezopotamya’nın en eski yerleşim yeri olduğunu bilinmektedir.

Diyarbakır gezilecek yerler başlı başına bir konu ama biz size içinden Diyarbakır Surları ve On Gözlü Köprü hakkında biraz bilgi aktarmak istiyoruz.

On Gözlü Köprü

Diyarbakır ilinin Sur ilçesinde bulunan köprü Dicle, Mervani, Silvan ve On Gözlü Köprü olarak anılır. Köprü Mervaniler tarafından inşa edilmiştir. Diyarbakır’da gezilecek yerler arasında öne çıkan ve ün kazanan yapılarından olan On Gözlü Köprü, Diyarbakır için sembol bir yapıdır.

Tarihin Efendisi görülen On Gözlü Köprü, Diyarbakır’ın içinde Dicle Nehri’nin iki yakasını Yüzyıllardır birbirine bağlama işlevini kusursuz olarak yerine getiriyor. Diyarbakır’a geçmek için kullanılan tek bağlantı yapısı nedeniyle bu önemli şehirde meydana gelen tüm savaş ve tehlikelerde ilk korunan ve muhafaza altına alınan yapı olmuştur.

On Gözlü Köprü Tarihi

Savaşlar sonucu defalarca yıkılan On Gözlü Köprü 1065 yılında mervaniler zamanında yeniden onarılmış. Güneydoğu gezilecek yerler arasında ki bu Köprü, 172 metre uzunluğunda 10 ile 5.60 metre genişliğinde tasarlanmıştır. Adını aldığı 10 kemer yani gözden oluşmuş ve boyut bağlamında en büyük Kemer açıklığı’da 14.70 metre olarak kayda geçmiştir.

Bu köprü planında köprünün ortasındaki bulunan üç göz üstü dar yapılmış batı tarafında yapılan 5 gözün döşemesi ise daha da geniş yapılmıştır. 10 gözlü planı ile yapılan tarihi köprünün ayaklarındaki kemerler sivri şekilde yapılmıştır. Bu sivri yapılan ayaklardaki Sel yaran’ların ebatları değişkenlik gösterir, bazıları döşeme hizasına kadar yükselirken bazılarında ise hiç bulunmaz.

On gözlü köprünün yapısı, siyah volkanik taşlarla inşa edilmiş. On Gözlü Köprü’nün Güney Cephesi’nin korkuluk ve kemerleri arasında uzun bir yazı frizi bulunuyor. Yapıya dahil olan bu Friz köprünün ilk 3 ayağını kapsıyor. Bu yazı iki satırlı olup, çiçekli kufi yazı şeklinde yazılmıştır. Bu tarihi kitabe beyaz mermer üzerine yazılmış ve suyun rutubetinden dolayı okunamayacak şekilde deforme olmuştur.

Günümze kadar bir çok tadilat ve onarımdan geçen on gözlü köprü orijinalliği ve özelliğini yitirmiştir. Diyarbakır merkeze çok yakın olan On Gözlü Köprü, keçi burnundan bakıldığında asaletine manzara olarak sergilemektedir. On Gözlü Köprü, Dicle Köprüsü, Silvan Köprüsü ve Mervani Köprüsü olarak 4 ayrı isimde bilinen ihtişamlı köprü Mardin kapısının 3 kilometre batısında yer almakta.

Tarihi kayıtlarından anlaşıldığı kadarıyla, On Gözlü Köprü’nün yapımının 6. Yüzyılda I. Anastasius dönemine tarihlendiği düşünülmektedir. Köprü zaman içerisinde bölgede yaşanan savaşlar sırasında işgal güçleri tarafından yıkılmış, ancak daha sonrasında onarılmıştır. Pek çok onarım evresi bulunan tarihi köprünün 974 yılında Bizans İmparatoru “Juannes Tzimisces” tarafından yıktırılması ardından, 1065-1067 yıllarında mervaneler tarafından tekrar onarıldığı, köprünün ilk 3 gözünde yer alan kitabelerden bilinmektedir.

Köprünün çok fazla onarım geçirmesi nedeniyle Antik dönem temel kalıntılarınıda barındırıyor olması muhtemeldir. yapının temel bölümünde kullanılan taşların boyut olarak diğer bölümdeki taşlardan daha büyük olduğu gözlenebilmektedir. Diyarbakır’a direkt girişi sağlayan başka bir köprü ya da Diyarbakır’a On Gözlü Köprü den daha yakın bir köprü bulunmamaktadır. 172 metre uzunluklu köprünün genişliği değişkenlik gösterir. Batı tarafından başlamak suretiyle ilk beş gözde 10 metre 5. gözden itibaren sonuna kadar yaklaşık 4 metreye kadar daralmaktadır.

2007 yılında başlanan restorasyon çalışmalarıyla Yapı taşıt trafiğine kapatıldı on gözlü yapının ilk 5 gözüyle son iki gözü eşit açıklık ve kemer düzeninde yapılmıştır. ortadaki üçkemer ise diğer gözlerden açıklık ölçüsü ve kemer biçimi açısından farklılık gösterir yapımın geçirdiği onarım ve tamamlama aşamalarında iç kısmı çekilerek bu şekilde düzenlenmiş olduğu mevcut izlerden de anlaşılmaktadır.

Diyarbakır Surları

Güneydoğu gezilecek yerler listesine mutlaka eklemeniz gereken, Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yer alan bu yapı önceliğiniz olmalı. Dünya Kültür Miras listesine aday gösterilmiştir. Çin Seddinden sonra dünyanın en uzun suru olarak kabul edilen surlarda kabartma ve süslemelerde birçok medeniyetin izlerini görebilirsiniz.

Diyarbakır Surları, Çin seddi’nden çok farklı olarak alelade bir set değildir. Diyarbakır surlarının onlarca Burcu vardır. Burçları üzerinde taş işçiliğinin zirvesinde kabul edilebilecek kitabeler, celi sülüs yazılar, kabartmalar ve oymalar bulunuyor. Diyarbakır Surları muadili olmayan tarihi ve kültürel mirastır.

Diyarbakır Surları 6000 senelik bir geçmişi olan ve onlarca medeniyetten izler, eserler ve emareler bulabileceğiniz muhteşem bir yapıdır. 2015 yılında Unessco Dünya kültür miras listesi’ne Diyarbakır surlarını adını yazdı.

1046 senesinde İranlı Seyyah Nasırı Hüsrev kullandığı bir ifadesinde, Hint, arap, Acem ve Türk ülkelerini gezdim. Gittiğim hiçbir yerde çevresi tamamen surlarla çevrili ikinci bir kent, şehir görmedim. Gördüğünü söyleyen birini de tanımadım.

1046 senesinde takriben 10 asır önce Diyarbakır surlarına olan hayranlığını bu şekilde ifade ediyor.

Güneydoğu gezilecek yerler arasında Diyarbakır’da gezilecek tarihi ve turistlik yerleri ardından, Mardin iline geçiyoruz.

Mardin Gezilecek Yerler

Deyrulzafaran Manastırı

Mardin’in Artuklu ilçesine 5 kilometre uzaklıkta yer alan manastır 640 yıl boyunca Süryani Ortodokslarına hizmet etmiştir. Bugünkü yapısına 18. yüzyılda kavuşmuştur. Manastırın etrafında yetişen zafaran (safran) bitkisinden dolayı bu manastır bu adı almıştır. Manastır 1876 yılında İngilizler tarafından satın alınıp matbaa binası olarak kullanıldı. Manastır, günümüzde Süryaniler için önemli bir inanç merkezi olarak kabul ediliyor.

Siirt Gezilecek Yerler

Veysel Karan-i Türbesi

Güneydoğu gezilecek yerler listenize son olarak, Siirt’in Baykan ilçe merkezine 8 kilometre uzaklıkta bulunan Veysel Karan-i türbesini eklemelisiniz. Bu bölgenin önemli turizm merkezlerinden biri olan Veysel Karani türbesi, Cas denilen harçla inşa edilip üstü kubbe ile kapanmıştır. Her yıl mayıs ayının 2. haftasında burada Veysel Karani’yi anma etkinlikleri yapılır.